Urodzinowe Archi-Spacery po Gdyni: cztery spotkania na szlaku „100 budynków” w czerwcu

Gdyńskie kamienice, willa o intrygującej nazwie i miejsca, obok których wielu przechodzi codziennie bez zatrzymania - w najbliższych dniach miasto znów będzie można „czytać” z fasad i detali. Wraca kolejna seria Archi-Spacerów w ramach urodzinowego cyklu „100 budynków na 100-lecie Gdyni”, przygotowana z myślą o tych, którzy chcą lepiej zrozumieć, skąd wzięła się wyjątkowość tutejszego modernizmu i architektury międzywojnia.

Za prowadzenie i narrację odpowiadają m.in. Robert Chrzanowski (badacz i przewodnik gdyńskiego modernizmu), Radek Radziejewski (konserwator i badacz architektury), Koło Naukowe M jak Modernity oraz Michał Miegoń (przewodnik, kurator wystaw, artysta muzyk). Do części spacerów dołączą też goście: prof. Robert Hirsch, Maria Piradoff-Link, Jacek Ochociński, Bartosz Gondek i Ewa Jachnicka. Organizatorzy podkreślają również znaczenie wsparcia Jacka Debisa oraz mieszkańców, opiekunów i lokatorów budynków, a także zapraszanych ekspertów, miłośników i badaczy kamienic.

„To dobra okazja, by zobaczyć budynki nie tylko jako tło miasta, ale jako opowieść o ludziach, funkcjach i decyzjach, które kształtowały Gdynię.”

Robert Chrzanowski, badacz modernizmu i przewodnik

Kto prowadzi i dlaczego to nie są zwykłe spacery

Archi-Spacery mają formę oprowadzań tematycznych: uczestnicy dostają porcję wiedzy o stylu, rozwiązaniach konstrukcyjnych i detalach, ale także o losach obiektów - ich dawnych właścicielach, przeznaczeniu i współczesnej ochronie. Część spotkań ma poszerzony format zwiedzania konkretnych budynków, co pozwala zajrzeć „do środka” historii, a nie tylko oglądać ją z chodnika.

W roli przewodników pojawiają się zarówno badacze modernizmu, jak i konserwatorzy czy edukatorzy. To ważne, bo cykl dotyka również tematów ochrony dziedzictwa i tego, jak w praktyce dba się o architekturę, która wciąż jest intensywnie użytkowana przez mieszkańców i instytucje.

„W Gdyni modernizm nie jest eksponatem muzealnym - to żywe miasto, w którym zabytki nadal pracują, mieszkają w nich ludzie i działają instytucje.”

Radek Radziejewski, konserwator architektury i edukator

Terminy i trasy: czerwiec 2026 pod znakiem „100 budynków”

Najbliższe cztery spotkania obejmują zarówno obiekty określane jako „zabytki niezwykłe”, jak i klasykę śródmiejskich kamienic czynszowych czy reprezentacyjne przestrzenie Mola Południowego. Organizatorzy wskazali dokładne daty, godziny i miejsca startu:

Warto zwrócić uwagę, że spotkanie 20 czerwca 2026 ma formę Archi-Spaceru ze zwiedzaniem i opisane jest jako edycja specjalna. Organizatorzy podali też informację praktyczną: wstęp wolny. Pozostałe spacery zaplanowano jako kolejne odsłony cyklu numerowane: cz. 19 oraz cz. 20.

• 20 czerwca 2026: „Zabytki niezwykłe. Willa Szczęść Boże i Automobilklub Morski”, start przy Żołnierzy I Armii Wojska Polskiego 6.
• 23 czerwca 2026: cz. 19 o kamienicach na Skwerze Kościuszki, start z Centrum Modernizmu Gdynia InfoBox, ul. Świętojańska 30.
• 27 czerwca 2026: Molo Południowe i Dom Żeglarza (dziś Wydział Nawigacyjny UMG), również start z InfoBoxu przy Świętojańska 30.
• 30 czerwca 2026: cz. 20 przy ul. 10 Lutego - Kamienica Bliźniacza i Dom Rzemiosła, start z Centrum Modernizmu Gdyni - Miejska Informacja Turystyczna, ul. 10 Lutego 24.

Gdynia „do przejścia” i „do poznania”

Czerwcowy zestaw tras prowadzi przez miejsca reprezentacyjne i codzienne zarazem - Skwer Kościuszki, ul. 10 Lutego czy Molo Południowe to przestrzenie, które budują obraz Gdyni w oczach turystów, ale przede wszystkim są częścią rytmu miasta. Z kolei „Willa Szczęść Boże” oraz Automobilklub Morski przypominają, że lokalna historia składa się również z mniej oczywistych punktów na mapie.

Organizatorzy zwracają uwagę, że cykl nie mógłby działać bez współpracy z osobami związanymi z opisywanymi obiektami: mieszkańcami, lokatorami i opiekunami budynków, a także zapraszanymi ekspertami i pasjonatami gdyńskich kamienic. To właśnie dzięki temu część opowieści ma charakter „z pierwszej ręki”, a nie tylko z archiwum.

Najbliższe Archi-Spacery zaplanowano na okres od 20 czerwca 2026 do 30 czerwca 2026. Dla wielu uczestników może to być okazja, by na nowo odkryć Gdynię - nie przez pryzmat pośpiechu, ale uważnego patrzenia na miasto.