Kapitan Jan Pinkiewicz upamiętniony w Gdyni. Nowa tablica w Alei Żeglarstwa Polskiego

Gdyńska opowieść o morzu dopisała kolejny rozdział podczas tegorocznego Święta Morza. W niedzielę, 21 czerwca, w Alei Żeglarstwa Polskiego odsłonięto tablicę poświęconą kapitanowi Janowi Pinkiewiczowi – jednej z najbardziej wyrazistych postaci polskiego jachtingu i człowiekowi na stałe związanemu z Marynarką Wojenną.

W uroczystości wzięli udział przedstawiciele Marynarki Wojennej, żeglarze i przyjaciele kapitana, a także jego córka, Jarmiła Ulatowska. Miasto reprezentował Tadeusz Szemiot, przewodniczący Rady Miasta Gdyni. Zgodnie z tradycją, tablicę poświęcił o. Edward Pracz, duszpasterz ludzi morza. Po odsłonięciu uczestnicy złożyli pod tablicą kwiaty.

Aleja Żeglarstwa Polskiego: gdyńskie miejsce pamięci ludzi morza

Aleja Żeglarstwa Polskiego działa w Gdyni od 2012 roku i jest przestrzenią, w której upamiętnia się osoby szczególnie zasłużone dla żeglarstwa. Powstała dzięki współpracy i inicjatywie kilku środowisk oraz instytucji:

• Polskiego Związku Żeglarskiego
• Pomorskiego Związku Żeglarskiego
• miasta Gdyni
• Ligi Morskiej i Rzecznej

Wśród już istniejących tablic znajdują się m.in. upamiętnienia Krystyny Chojnowskiej-Liskiewicz – pierwszej kobiety, która samotnie opłynęła świat – a także wybitnego regatowca Zygfryda „Zydze” Perlickiego oraz jednego z ojców polskiego żeglarstwa, Ottona Weilanda. Teraz do tego grona dołączył kpt. Jan Pinkiewicz.

„Tytan polskiego i gdyńskiego żeglarstwa” – wspomnienie kapitana

Podczas uroczystości przypomniano, jak ważną rolę kapitan odegrał w środowisku żeglarskim Gdyni i Pomorza. W przemówieniach podkreślano jego wkład w rozwój żeglarstwa morskiego, a także fakt, że należał do współtwórców klubu „Kotwica”.

Tym razem poświęcamy tablicę Janowi Pinkiewiczowi, tytanowi polskiego i gdyńskiego żeglarstwa. To współtwórca klubu „Kotwica”. Wyjątkowy żeglarz oceaniczny. Osoba barwna, ciekawa, symbol i wzór do naśladowania dla następnych pokoleń żeglarzy.

Tadeusz Szemiot, przewodniczący Rady Miasta Gdyni

Rodzinny wymiar wydarzenia mocno wybrzmiał w słowach córki kapitana, która zwróciła uwagę na mniej oczywistą stronę żeglarskiego życia – codzienną pracę i wsparcie w domu, bez których wielkie rejsy często nie byłyby możliwe.

Nie tylko tata jest tu dziś upamiętniony, ale też mama, bo to ona pracowała nad kroniką, robiła proporce, na każdy jacht tkała symbol Polski, czyli godło Orła Białego na czerwonym tle i z nazwą jachtu, więc każdy z nich miał swoje własne gobeliniarskie arcydzieło mojej mamy.

Jarmiła Ulatowska, córka kpt. Jana Pinkiewicza

Kim był Jan Pinkiewicz: od wojennego dzieciństwa do oceanicznych rejsów

Jan Pinkiewicz urodził się 18 marca 1929 roku w Brodach, na terenie dzisiejszej Ukrainy. Jego rodzina została zamordowana podczas rzezi wołyńskiej; on sam dołączył do partyzantki radzieckiej, a po przesunięciu się frontu wstąpił do I Armii Wojska Polskiego. Zawodową drogę związał z morzem, kończąc kurs oficerski i trafiając do Oficerskiej Szkoły Marynarki Wojennej w Gdyni. Z Marynarką Wojenną pozostał związany przez całe życie, przechodząc na emeryturę w stopniu komandora.

Żeglarstwo zaczynał właśnie w strukturach Marynarki Wojennej – w Ośrodku Szkolenia Żeglarskiego Marynarki Wojennej w Gdyni. Następnie, od 1958 roku, działał w Jacht Klubie Morskim (obecnie Jacht Klubie Marynarki Wojennej) „Kotwica”. Był jego współzałożycielem, a później komandorem oraz komandorem honorowym. Zaznaczył swoją obecność także w działalności organizacyjnej – jako współzałożyciel i wiceprezes Gdańskiego Okręgowego Związku Żeglarskiego (obecnie Pomorskiego Związku Żeglarskiego).

Największą rozpoznawalność przyniosły mu rejsy dalekomorskie, w których pełnił rolę dowódcy. W kolejnych latach prowadził jednostki w wyprawach, które na trwałe zapisały się w żeglarskich kalendarzach:

• 1976 roku – dowodził „Hetmanem” w rejsie do Stanów Zjednoczonych na Operację Żagiel
• 1989 roku – dowodził „Janem z Kolna” podczas siedmiomiesięcznego rejsu do Australii
• 1992 roku – dowodził „Kogą III” w Columbus Regatta

Wyjątkowe miejsce w jego dorobku zajmuje wyprawa z 1993 roku, gdy poprowadził „Dar Świecia” na morza arktyczne, podążając śladami walk polskich marynarzy w II wojnie światowej. Rejs ten został wyróżniony główną nagrodą honorową Rejs Roku – Srebrny Sekstant. Kapitan Pinkiewicz był również uznanym regatowcem, a za swoje osiągnięcia otrzymał m.in. Medal za Szczególne Zasługi dla Żeglarstwa Pomorskiego.

Kapitan Jan Pinkiewicz zmarł 4 lutego 2023 roku, mając 93 lata. Odsłonięta w Gdyni tablica staje się nie tylko znakiem pamięci o człowieku, ale też punktem odniesienia dla kolejnych generacji, które w Alei Żeglarstwa Polskiego szukają historii budujących tożsamość miasta.

Żeglarskie Puchary 100-lecia Gdyni wręczone podczas Święta Morza

Niedzielne wydarzenie nie ograniczyło się wyłącznie do części upamiętniającej. Podczas uroczystości wręczono również Żeglarskie Puchary 100-lecia Gdyni, powiązane z regatami rozgrywanymi w czterech klasach:

• Yardstick
• KWR
• ORC A
• ORC B

Takie połączenie ceremonii pamięci z żywą sportową rywalizacją podkreśliło charakter Święta Morza: z jednej strony oddanie szacunku tradycji, z drugiej – kontynuowanie jej na wodzie, wśród tych, którzy dziś tworzą gdyńskie żeglarstwo.