Tomasz Fopke
Biografia
Tomasz Fopke (kaszub Tomôsz (Tómk) Fópka; ur. 10 lipca 1973 w Gdyni) jest polskim kompozytorem i literatem tworzącym głównie w języku kaszubskim, animatorem kultury kaszubskiej, działaczem społecznym i samorządowym; autorem kilkunastu zbiorów literackich i śpiewników.
Pisze m.in. dla „Pomeranii”: recenzje regionalnych śpiewników i płyt, a także cykle felietonów Sëchim pãkã ùszłé oraz artykuły analityczne na temat muzyki kaszubskiej w cyklu Nótama przëkrëté. Tłumaczy poezję polską na język kaszubski, m.in. Juliana Tuwima i Jana Brzechwy. Jego utwory i tłumaczenia zostały wpisane na listę lektur podstawy programowej kształcenia w języku kaszubskim.
Udziela swojego głosu jako lektor (m.in. audiobooki) Rebeka i Żëcé i przigòdë Remùsa. Jest autorem libretta opery Rebeka (2014) w języku kaszubskim oraz CD zawierającej 465 lekcji języka kaszubskiego (2014). Był uczestnikiem „Bitwy na głosy” realizowanej przez TVP 2.
Współpracuje m.in. z Jerzym Stachurskim i Eugeniuszem Pryczkowskim, z którymi współdziałał przy programie telewizyjnym TVP Gdańsk „Rodnô Zemja”. Jest aktywny jako śpiewak (baryton) i dyrygent chóru mieszanego „Lutnia” z Luzina (od 2000). Jest kompozytorem Pierszi Kaszëbsczi Pasjido słów Ewangelii św. Marka (2002) oraz Mszy kaszubskiej na chór i diabelskie skrzypce (2008), a także wielu pieśni i piosenek o rozległej tematyce. Aranżuje utwory dla zespołów folklorystycznych i chórów regionalnych.
Jako wykładowca współpracuje z Uniwersytetem Gdańskim – etnofilologią kaszubską oraz Podyplomowymi Studiami Nauczania Języka Kaszubskiego. 19 września 2019 obronił pracę doktorską napisaną pod kierunkiem dr hab. Roberta Kaczorowskiego w Akademii Muzycznej w Gdańsku w kontekście literatury wokalnej w języku kaszubskim. Od 2019 zasiada w Radzie Akademii Muzycznej im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku.
W dziedzinie działalności społecznej jest autorem portalu fopke.pl, na którym od 2007 uczy kaszubskiego poprzez śpiew. Od 2012 jest członkiem m.in. Komisji Wspólnej Rządu i Mniejszoji Narodowych i Etnicznych, Rady Języka Kaszubskiego, ZAiKSu, a także Rady Stowarzyszenia Turystyczne Kaszuby – Lokalnej Grupy Działania z siedzibą w Kartuzach. Jest prezesem Rady Chórów Kaszubskich oraz Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego. Od 2013 do 2023 pełnił funkcję dyrektora Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej w Wejherowie; pełnił również funkcje samorządowe w Żukowie i Wejherowie oraz stałe role w radach i instytucjach kultury regionu.