Wiesław Wiktor Jędrzejczak
Biografia
Wiesław Wiktor Jędrzejczak (ur. 1 października 1947 w Gdyni) – polski lekarz, specjalista chorób wewnętrznych, hematolog, onkolog kliniczny, transplantolog, profesor doktor habilitowany medycyny.
Ukończył II Liceum Ogólnokształcące im. Adama Mickiewicza w Gdyni. W 1971 ukończył Wydział Lekarski Wojskowej Akademii Medycznej w Łodzi. W 1974 uzyskał stopień doktora nauk medycznych, a w 1978 doktora habilitowanego nauk medycznych. 31 maja 1990 otrzymał tytuł profesora nauk medycznych.
W latach 1984–1998 był kierownikiem Zakładu Immunologii Centralnego Szpitala Klinicznego Wojskowej Akademii Medycznej w Warszawie. W latach 1998–2018 był kierownikiem Katedry i Kliniki Hematologii, Onkologii i Chorób Wewnętrznych Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Był również konsultantem krajowym w dziedzinie hematologii w latach 2002–2014 i 2016–2018.
W pierwszej połowie lat 80. XX wieku prowadził badania krwiotwórczych komórek macierzystych tworzących wewnątrzpochodne kolonie śledzionowe i sformułował oryginalną hipotezę alternatywnych dróg różnicowania układu krwiotwórczego. Do jego osiągnięć należały opracowanie metod chemioterapii nowotworów i kontroli skutków ubocznych leków, współudział w odkryciu regulacyjnej roli limfocytów T w krwiotworzeniu, opracowanie metody ilościowego badania komórek ustanawiających krwiotworzenie oraz hodowli komórek podścieliska krwiotwórczego, a także oryginalne modyfikacje metod przeszczepiania szpiku u ludzi.
28 listopada 1984 wraz ze stworzonym przez siebie zespołem lekarzy przeprowadził udany zabieg allogenicznego przeszczepu szpiku kostnego w Centralnym Szpitalu Klinicznym WAM w Warszawie. W 1985 wraz z tym samym zespołem przeprowadził przeszczep autologiczny. Oba zabiegi były pierwsze w Polsce.
W 1991 otrzymał nagrodę miesięcznika Problemy za popularyzowanie nauki. W 1993 został laureatem Nagrody Fundacji na rzecz Nauki Polskiej za prace nad molekularnymi i komórkowymi mechanizmami powstawania komórek krwi. W 2022 wraz ze zespołem otrzymał Nagrodę Ig Nobla za badania wykazujące, że pacjenci poddawani radioterapii i chemioterapii odczuwali mniej skutków ubocznych, jeśli podawano im lody; opis opublikowano w Scientific Reports w 2021.
Opublikował ponad 300 prac naukowych z dziedziny transplantologii, hematologii i onkologii oraz około 100 rozdziałów w podręcznikach; jest autorem książek Zagadka tworzenia krwi i Hemograft, które stanowią istotny dorobek w transplantologii komórek krwiotwórczych. Był promotorem 23 doktoratów i opiekunem 9 habilitacji.
Obecnie nie pełni już funkcji kierownika, lecz nadal jest profesorem w Katedrze i Klinice Hematologii, Onkologii i Chorób Wewnętrznych Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego oraz przewodniczącym Komitetu Immunologii i Etiologii Zakażeń Człowieka PAN; jest także członkiem Komitetu Bioetyki PAN. W życiu prywatnym ma dwóch synów: młodszego Wiktora Oskara i Wiesława Wiktora, z których jeden również jest naukowcem.
W 2007 ukazał się film biograficzny Jakuba Kossakowskiego Między złem a złem, a w 2017 monograficzna książka Justyny Wojteczek Pozytywista do szpiku kości.