Nowy most w Głuchołazach otwarty. Rekordowa pomoc państwa po powodzi
Nowy most – symbol odbudowy po katastrofie
Wrześniowa powódź 2024 roku zniszczyła most w Głuchołazach, odcinając od siebie dwie części miasta i przerywając ciągłość drogi krajowej nr 40. Woda nie dała szans stuletniej konstrukcji, a dramat setek mieszkańców stał się ogólnopolskim symbolem siły żywiołu. Jak mówił premier Donald Tusk podczas uroczystości otwarcia, to właśnie w tym mieście zapadły kluczowe decyzje o pomocy, bo bez masywnego wsparcia państwa ani samorząd, ani mieszkańcy nie byliby w stanie podnieść się sami.
Nowa przeprawa, która zastąpiła zniszczony obiekt, została zaprojektowana od podstaw z myślą o ekstremalnych zjawiskach hydrologicznych. Jej konstrukcję uniesiono o niemal metr wyżej w porównaniu do starego mostu, a oba końce przęsła opierają się na masywnych przyczółkach sięgających poza umocnienia wałów koryta rzeki. Dzięki temu nawet wysoki stan wody nie będzie stanowił bezpośredniego zagrożenia dla obiektu. Most kosztował 65 mln zł i powstał w kilka miesięcy – najpierw jako tymczasowa przeprawa zbudowana przez wojsko z wykorzystaniem zasobów Rządowej Agencji Rezerw Materiałowych, a następnie jako docelowa, nowoczesna konstrukcja. Minister infrastruktury Dariusz Klimczak podkreślił, że nowy most usprawni codzienne podróże, ruch transgraniczny z Czechami, a także zwiększy bezpieczeństwo mieszkańców i stworzy lepsze warunki dla rozwoju gospodarczego oraz turystycznego regionu.
„Tu w Głuchołazach było wyraźnie widać, że bez masywnej pomocy państwa ludzie i samorząd nie mają szansy sobie poradzić. Dlatego decyzje o pomocy zapadły właśnie w tym mieście”
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Rekordowe wsparcie państwa: 11 miliardów złotych na walkę ze skutkami powodzi
Rząd przeznaczył łącznie 11 mld zł na pomoc wszystkim regionom dotkniętym powodzią – to największa kwota w historii polskiej administracji przeznaczona na walkę ze skutkami żywiołu. Z tej puli 365 mln zł trafiło bezpośrednio do Głuchołaz na odbudowę infrastruktury, pomoc doraźną oraz nowe inwestycje. Ponad 1 mld zł wypłacono w formie bezpośrednich zasiłków dla 62 tys. rodzin, co objęło niemal wszystkie gospodarstwa domowe, które ucierpiały w wyniku powodzi. Wsparcie państwa realizowane było przez 30 różnych instrumentów – od dotacji na remonty domów i budynków użyteczności publicznej, po preferencyjne kredyty dla przedsiębiorców.
Aż 6 mld zł z całej puli pochodzi z Funduszy Europejskich, co pozwoliło znacząco zwiększyć skalę pomocy bez obciążania budżetu państwa w stopniu, który mógłby zagrozić innym wydatkom. Pomoc trafiła również do innych zniszczonych miejscowości, takich jak Lądek Zdrój, Stronie Śląskie czy Bardo. Premier Donald Tusk zaznaczył, że rząd nie zamierza kończyć pomocy – nadal widoczne są zniszczenia, a proces odbudowy będzie kontynuowany z wykorzystaniem kolejnych środków.
- 365 mln zł – kwota przeznaczona na odbudowę Głuchołaz
- 65 mln zł – koszt budowy nowego mostu na rzece Biała Głuchołaska
- 11 mld zł – łączna wartość rządowego wsparcia dla regionów popowodziowych
- 1 mld zł – bezpośrednie zasiłki dla 62 tys. rodzin
- 6 mld zł – środki pozyskane z Funduszy Europejskich
Co zyskają mieszkańcy Głuchołaz? – Inwestycje na przyszłość
Otwarcie mostu to dopiero początek większego planu odbudowy miasta. W najbliższych latach w Głuchołazach zaplanowano remont mostu Świętego Wojciecha oraz modernizację terenów rekreacyjnych i kompleksu sportowego – łączne nakłady na te projekty sięgną 50 mln zł. Nowa infrastruktura ma nie tylko przywrócić miastu funkcjonalność sprzed powodzi, ale także podnieść jego atrakcyjność turystyczną i gospodarczą. Minister spraw wewnętrznych i administracji Marcin Kierwiński określił ten model mianem „odbudowy plus” – czyli inwestycji, które są trwalsze i nowocześniejsze niż stan pierwotny.
Dzięki podniesieniu mostu o metr i zastosowaniu nowych technik inżynieryjnych, ryzyko przerwania komunikacji podczas kolejnych wezbrań zostało znacząco ograniczone. Mieszkańcy zyskują poczucie bezpieczeństwa, a lokalni przedsiębiorcy – stabilne połączenie z resztą kraju i Czechami. Minister koordynator służb specjalnych Tomasz Siemoniak podkreślił, że miejscowości takie jak Głuchołazy zasługują na dobrą infrastrukturę, by przyciągać ludzi, turystów i dawać im komfort życia bez obaw o żywioł.
„Most, który dziś otwieramy, jest przykładem odbudowy plus. Jest nowoczesny i odporny na wielką wodę”
Marcin Kierwiński, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Jakie wnioski dla Gdyni i Trójmiasta? – Lokalna perspektywa
Chociaż Głuchołazy leżą w województwie opolskim, a nie na Pomorzu, skala i tempo odbudowy po powodzi stanowią ważny precedens dla wszystkich polskich gmin, w tym dla Gdyni. W Trójmieście zagrożenie powodziowe ma inne oblicze – głównie od strony Zatoki Gdańskiej i rzek przepływających przez miasto, takich jak Kacza czy Chylonka. Systemy ochrony przeciwpowodziowej w Gdyni opierają się na polderach, wałach przeciwpowodziowych oraz zbiornikach retencyjnych, które są systematycznie modernizowane z budżetu miasta i środków zewnętrznych. Jednak wnioski z Głuchołaz są uniwersalne: szybkie uruchomienie mostu tymczasowego przez wojsko, elastyczne finansowanie z rezerw państwowych i wieloletnie plany odbudowy mogą być wzorem do powielenia również w nadmorskich miejscowościach.
Dla mieszkańców Gdyni oznacza to przede wszystkim większe bezpieczeństwo, że w przypadku lokalnej katastrofy (np. powodzi błyskawicznej czy uszkodzenia infrastruktury krytycznej) państwo jest gotowe do natychmiastowej reakcji na podobnych zasadach. Gdynia, jako miasto o strategicznym znaczeniu dla portu i gospodarki morskiej, powinna analizować takie doświadczenia i przygotowywać plany awaryjne dla własnych mostów (np. wiadukty w dzielnicy Chylonia) oraz przepraw nad Potokiem Swelino. W perspektywie najbliższych lat samorząd Trójmiasta może korzystać z podobnych instrumentów finansowych – w tym z Funduszy Europejskich – by wzmacniać odporność na zmiany klimatu, czego przykładem jest właśnie odbudowa Głuchołaz.
„Takie miejscowości, jak Głuchołazy zasługują na dobrą infrastrukturę, by przyciągały ludzi, turystów i dawały poczucie bezpieczeństwa”
Tomasz Siemoniak, Minister Koordynator Służb Specjalnych
Otwarcie mostu w Głuchołazach to sygnał, że rząd traktuje odbudowę po klęskach żywiołowych priorytetowo, a środki są wydawane skutecznie. Premier Donald Tusk zapowiedział, że na tym pomoc się nie kończy – miasto wciąż ma przed sobą wiele zadań, a mieszkańcy mogą liczyć na dalsze wsparcie. Dla Gdyni i innych miast w Polsce jest to dowód, że międzyrządowa i samorządowa współpraca w sytuacjach kryzysowych może przynieść realne efekty w rekordowym czasie.